معرفي اشكفت‌هاي دشت بزرگ

در زمان‌هاي قديم ساكنين دشت بزرگ علاوه بر اينكه كشاورزي شغل اصلي مردم بود عده‌اي از مردم به شغل دامداري مشغول بودن و در فصولي از سال كه زمينهاي كشاورزي زير كشت بود يا به نوعي جوابگوي احشام دامداران اين مرز و بوم نبود دام‌هاي خود را به منطقه كوهستاني برده كه ضمن استفاده از چراگاه‌ها از اين اشكفت‌ها براي استراحت خود و دامهاي خود استفاده مينمودند گفتني است كه دامداراني كه از اين مكان‌ها استفاده مي‌نمودند از خانواده هاي بزرگ و سرشناسي بودند كه بعضي از آنها نيز به نام ايشان ثبت شده است از اين اشكفت‌هاي مي‌تواند مكان‌هاي زير را نام برد.

اشكفت گربقون: موقعيت جغرافيايي اين اشكفت كه در ابتداي تنگ عقيلي واقع شده كه داراي چشمه طبيعي و درختان كلخونگ و كنار در بالاي وساير جاذبه هاي طبيعي ميباشد كه از زيبايي‌هاي خاص برخوردار است.

اشكفت احمد: اين اشكفت نيز در كوه فدلك در مسير راه شيركشان كه همان راه مال رو قديم دشت بزرگ به شوشتر است واقع شده است.

اشكفت خوتين آقايي(خاتون آقايي):اين اشكفت در كوه فدلك و انتهاي مرز زمين‌هاي روستاي كوه زر با دشت بزرگ واقع شده است .

 

 

 

 

چاله دان

در قدیم الایام که ساختمان دارای معماری خاص سنتی بود از محلی به نام چاله ‌دان (آشپزخانه) برای پخت پز نان و غذا استفاده می شد چاله ‌دان (آشپزخانه) داراي ديوارهاي با مصالح ساختماني سنگ وگل و به ارتفاع 2 تا 2.5 متر بوده كه براي تهويه آن در ارتفاع 2 متري پنجره (سوراخي) براي خارج شدن دود تعبيه مي شد که معمولاً برای پوشش سقف آن از نی یا چوب گز(گز گياه خود رو در منطقه گرمسير مي باشد كه در كنار روخانه هاو تالاب ها رشد مي كند) استفاده می کردند و  كهگلي (کاه گلی) براي پشت بام آماده آن را کاه گل می کردند در انتهاي چاله دان (آشپزخانه) كندالي (گودالی) درست مي کردند  و آتش را در درون آن برپا مي شد  گفتني است كه كه به خاطر وزش باد چاله را در انتها ايجاد مي كردند و در اطراف آن سه عدد كچك گلي (سنگ زير ديگ يا تابه ) قرار می  دادند سوخت آن از تكه ((پهن حيوانات)) و هيمه ((چوب گز)) استفاده مي كردند اين چاله ‌دان (آشپزخانه)  داراي قفسه هايي به نام (تاخچه ) بود كه سيخ، نمك وكبريت ... درون آنها مي گذاشتند.

متاسفانه با توجه به دگرگونی شیوه های ساخت و ساز ديگري هيچ آثاري از آنها يافت نمي شود و در حال حاضر ساختمان ها به بروز و آشپزخانه ها به صورت اوپن در اتاقهاي پذيرايي مي باشند.

 

نان تیری

نان تيري

اين نان بدون خمير مايه است. خمير آن درون ظرفی به نام لگن خمیر درست  می کنند  را روي صفحه اي مدور چوبي به نام گچین با  تيري چوبي پهن مي كنند و روي صفحه اي مدور فلزي موسوم به توه toveh كه روي آتش چاله قرار دارد مي اندازند تا بپزد.  معمولا گاهی با توجه سلیقه شخصی اين نان به صورت خشك تهیه می کنند. و  گفتنی برای تولید آتش از خیمه یا چوب خشک و تکه در پایان آخرین موچه خمیر را به صورت قرص نانی پهن و پس از پخته شدن به روغن حیوانی و شکر آغشته به بچه های کوچک می دهند.

لگن:  ظرفی است که خمیر در آن درست می کتنند

توه: صحفه ای مدور فلزی

تیر: چوب صیقلی شده مدور

تکه : پهن گاو

 موچه: چونه خمیر

گرده: قرص نان کوچک